Architektki Niepodległości – kobiety, które walczyły o wolną Polskę
Odzyskanie przez Polskę niepodległości nie było jedynie zasługą mężczyzn. Powstanie II Rzeczypospolitej nie byłoby możliwe bez masowego udziału kobiet, które przez dekady brały czynny udział we wszystkich aspektach walki wyzwoleńczej. Działały w strukturach bojowych, kierowały siatkami wywiadowczymi, organizowały mundury, kuchnie polowe oraz opiekę medyczną, a także angażowały się w życie kulturalne, walcząc o tożsamość na ziemiach polskich, podobnie jak wielcy artyści, pisarze i poeci.
Równolegle do działań niepodległościowych polskie działaczki prowadziły również walkę o równouprawnienie kobiet i mężczyzn. Filozofią ówczesnych ruchów emancypacyjnych było stworzenie państwa nowoczesnego oraz sprawiedliwego dla wszystkich obywateli.
Aleksandra Szczerbińska – bojowniczka konspiracji i „pierwsza dama”
W 1904 roku wstąpiła do Polskiej Partii Socjalistycznej i pełniła funkcję kurierki pod pseudonimem „towarzyszka Ola”. W 1906 roku poznała Józefa Piłsudskiego, z którym później przygotowała plan zamachu na skarbiec w Kijowie. W 1908 roku wzięła udział w napadzie na carski pociąg pocztowy pod Bezdanami oraz samodzielnie przemyciła przez granicę większość zdobytego łupu.
Po wybuchu I wojny światowej kierowała kobiecą siecią wywiadowczą Legionów, dostarczając cennych informacji o rozlokowaniu sił wroga, a także zaangażowała się w pracę konspiracyjną w Polskiej Organizacji Wojskowej. Natomiast po odzyskaniu niepodległości pełniła nieformalną funkcję „pierwszej damy” w II Rzeczypospolitej oraz zasiadała w Kapitule Orderu Virtuti Militari.
Zofia Moraczewska – organizacja zaplecza i jedna z pierwszych posłanek
Była jedną z najważniejszych organizatorek zaplecza społecznego i logistycznego w walce o niepodległość. Stała na czele największej kobiecej organizacji niepodległościowej, koordynując pracę około 13 tysięcy aktywistek. Pozyskiwała również ogromne fundusze dla polskich oddziałów, organizowała gospody i świetlice dla sierot, a także wysyłała książki dla żołnierzy walczących na froncie.
Po wojnie oraz po nadaniu kobietom praw politycznych i wyborczych została jedną z ośmiu pierwszych posłanek w historii polskiego Sejmu. W okresie międzywojennym angażowała się w politykę oraz stanęła na czele Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet.
Maria Dąbrowska – twórczość patriotyczna i działalność w Lidze Kobiet
Była wybitną powieściopisarką oraz aktywistką zaangażowaną w działalność niepodległościową. Podczas studiów w Szwajcarii i Belgii należała do Stowarzyszenia Polskiego im. Joachima Lelewela, które funkcjonowało w ramach Unii Stowarzyszeń Polskiej Młodzieży Niepodległościowej, a później zasiadała w Radzie Ligi Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego. Z kolei w czasach PRL działała w ramach opozycji oraz protestowała przeciw polityce władz komunistycznych.
Twórczość Dąbrowskiej była ściśle związana z tematyką niepodległościową oraz historią Polski. Angażowała się w twórczość publicystyczną oraz literaturę piękną. Bezpośrednią odpowiedzią na wydarzenia 1918 roku było wydanie tomu opowiadań „Dzieci ojczyzny”, natomiast powieść „Noce i dnie”, czyli najważniejsze dzieło pisarki, przedstawiała losy polskiej inteligencji na przełomie XIX i XX wieku.
Kiedy przyznano kobietom pełne prawa wyborcze?
Po wielu latach zorganizowanej walki polskiego ruchu emancypacyjnego, a także wkładu w odzyskanie niepodległości, kobietom przyznano pełne prawa wyborcze. Nastąpiło to 28 listopada 1918 roku, nieco ponad dwa tygodnie po odzyskaniu suwerenności przez państwo polskie.
Do uzyskania pełnych praw wyborczych przyczyniły się publiczne protesty sufrażystek, start Marii Dulębianki w wyborach do galicyjskiego Sejmu Krajowego we Lwowie oraz bezpośredni nacisk na Józefa Piłsudskiego podczas spotkania delegacji polskich działaczek, dzięki czemu wywalczono obietnicę nadania kobietom praw wyborczych w wolnej Polsce.
- Obchody były zakazane, a wszelkie próby świętowania surowo karane. Jak Polacy odzyskali 11 listopada?
- Dlaczego akurat 11 listopada? Zobacz, dlaczego świętujemy akurat w ten dzień
- „Zwyczajni – Niezwyczajni”. Kiedy inni uciekali, oni ruszyli na pomoc
- Dziś przychodnie są zamknięte! Gdzie 11 listopada szukać pomocy medycznej?
- Dlaczego 11 listopada jemy rogale i gęsinę? Historia święta św. Marcina
