Od kiedy okres ochronny przed eksmisją w Polsce
W polskim prawie obowiązuje szczególna ochrona lokatorów. Od 1 listopada do 31 marca komornik nie może dokonać eksmisji, jeśli osoba eksmitowana nie ma wskazanego lokalu, do którego miałaby się przenieść. To rozwiązanie, które ma zapobiegać sytuacjom, w których ktoś zostaje bez dachu nad głową podczas mrozów.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko kalendarz, ale też treść wyroku sądowego oraz rodzaj umowy najmu. W praktyce decyzja o wstrzymaniu eksmisji zależy od kilku czynników, a samo postępowanie sądowe może się normalnie toczyć – sąd może wydać wyrok, a nawet nadać mu klauzulę wykonalności. Ograniczenie dotyczy jedynie samej czynności opróżnienia lokalu.
Okres ochronny lokatorów – kogo nie chroni? Lista wyjątków
Nie każdy lokator może liczyć na ochronę przed eksmisją w okresie zimowym. Ustawa o ochronie praw lokatorów przewiduje sytuacje, w których komornik może przeprowadzić eksmisję nawet w grudniu czy styczniu.
Dotyczy to przede wszystkim osób, które:
- stosują przemoc wobec domowników
- rażąco lub uporczywie naruszają porządek domowy
- zachowują się w sposób uciążliwy dla sąsiadów
- zajęły lokal bez tytułu prawnego
W tych przypadkach sąd, wydając wyrok eksmisyjny, zawsze wskazuje powód, który wyłącza ochronę sezonową. Co ważne, najem okazjonalny i instytucjonalny również nie daje prawa do ochrony przed eksmisją – jeśli umowa została prawidłowo zgłoszona do urzędu skarbowego, eksmisja może być przeprowadzona o każdej porze roku.
Komu sąd musi przyznać lokal socjalny?
Prawo przewiduje, że niektóre grupy lokatorów są dodatkowo chronione i nie można ich eksmitować bez zapewnienia lokalu socjalnego.
Dotyczy to m.in.:
- kobiet w ciąży
- małoletnich
- osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
- osób obłożnie chorych
- emerytów i rencistów spełniających kryteria pomocy społecznej
- osób bezrobotnych
Jednak katalog ten ma swoje ograniczenia – jeśli dana osoba może zamieszkać gdzie indziej lub jej sytuacja finansowa pozwala na samodzielne zapewnienie sobie mieszkania, sąd nie musi przyznać jej prawa do lokalu socjalnego. Dodatkowo, w przypadku prywatnych mieszkań na wynajem, ochrona ta działa jedynie wtedy, gdy wynika to z treści wyroku.
Lokal socjalny i pomieszczenie tymczasowe – jak wygląda procedura?
Jeśli sąd orzeknie prawo do najmu socjalnego, eksmisja nie może zostać przeprowadzona, dopóki gmina nie wskaże odpowiedniego lokalu. W praktyce oznacza to, że lokator może czekać na nowe mieszkanie nawet kilka lat, zwłaszcza w dużych miastach.
Podobne zasady dotyczą pomieszczeń tymczasowych – są one wskazywane, gdy osoba nie ma prawa do lokalu socjalnego, a nie ma też dokąd się przeprowadzić. Pomieszczenie tymczasowe to nie to samo co lokal socjalny – jego standard jest dużo niższy, ale musi spełniać minimalne wymagania: dostęp do wody, ogrzewanie, światło, możliwość gotowania i co najmniej 5 m kw. na osobę.
Co dzieje się po zakończeniu okresu ochronnego?
Wielu właścicieli mieszkań i lokatorów sądzi, że 1 kwietnia komornik automatycznie przystępuje do eksmisji. To jednak mit – zakończenie okresu ochronnego nie zawsze oznacza możliwość natychmiastowego wykonania wyroku. Jeśli sąd przyznał prawo do lokalu socjalnego, eksmisja nadal jest wstrzymana do czasu złożenia oferty przez gminę. Dopiero jej brak lub odmowa przyjęcia prawidłowej oferty otwiera drogę do dalszych działań.
Najem okazjonalny i instytucjonalny – bez ochrony zimowej
Coraz popularniejsze wśród właścicieli mieszkań są umowy najmu okazjonalnego i instytucjonalnego. Ich przewaga polega na tym, że nie obowiązuje tu okres ochronny – jeśli najemca nie wywiązuje się z umowy, eksmisja może być przeprowadzona nawet w środku zimy. Taka forma wynajmu wymaga jednak spełnienia określonych formalności, m.in. zgłoszenia umowy w urzędzie skarbowym.
Gmina ma obowiązek zapewnić lokal socjalny osobom, którym sąd przyznał takie uprawnienie. Jeśli nie wywiązuje się z tego obowiązku, właściciel może domagać się odszkodowania za utracone korzyści. Warto pamiętać, że roszczenia wobec gminy mają określony termin przedawnienia – to trzy lata od momentu powstania szkody.
Źródło: RMF24, wezprawnika.pl
