Pospolity ptak, który stał się zagrożony
Czajka zwyczajna (Vanellus vanellus) przez wieki była nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu rolniczego. Jeszcze w latach 70. XX wieku była pospolita i powszechnie znana – tak wspominał Jan Sokołowski w „Ptakach ziem polskich”. Niestety, w ciągu ostatnich czterdziestu lat europejska populacja czajki skurczyła się o ponad połowę. W Polsce spadek liczebności trwa nieprzerwanie od co najmniej trzech dekad – z ptaka pospolitego czajka stała się gatunkiem zagrożonym.
Dlaczego czajek jest coraz mniej?
Główną przyczyną dramatycznego spadku liczebności czajki jest utrata siedlisk lęgowych, będąca skutkiem przekształceń krajobrazu przez człowieka. Osuszanie terenów, budowa wałów przeciwpowodziowych, regulowanie rzek czy melioracje to działania, które bezpowrotnie zniszczyły rozległe, podmokłe łąki – dawną ostoję tych ptaków. Dodatkowo, na populację czajki negatywnie wpływa drapieżnictwo lisów i innych ssaków, a także zanik tradycyjnego wypasu zwierząt gospodarskich.
Biologia czajki i jej niezwykłe zwyczaje
Czajka to ptak wielkości gołębia z charakterystycznym, długim czubkiem na głowie. Jej czarno-białe upierzenie z bliska opalizuje na zielono i granatowo. Wiosną, w okresie godowym, samce popisują się powietrznymi akrobacjami, by zwrócić uwagę samic. Gniazda zakładane są w płytkich zagłębieniach ziemi, a pisklęta już po kilku godzinach od wyklucia opuszczają gniazdo i samodzielnie poszukują pokarmu.
Większość czajek z Polski to ptaki wędrowne – jesienią odlatują na zimowiska do Europy Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego, a wracają na przedwiośniu, by znów przystąpić do lęgów.
Ochrona czajki – przepisy i rzeczywistość
Czajka zwyczajna w Polsce jest objęta ścisłą ochroną gatunkową. Niestety, w praktyce ochrona ta bywa niewystarczająca. Przykładem może być sytuacja z Olsztyna, gdzie mimo wniosku o ustanowienie ochrony przyrodniczej i poparcia organizacji pozarządowych, w trakcie sezonu lęgowego wykoszono część siedliska czajek. Takie przypadki pokazują, że nawet najlepsze przepisy nie zawsze chronią ptaki przed utratą miejsc do życia.
Chociaż czajki coraz trudniej spotkać na polskich łąkach, wciąż można je zobaczyć w dolinie Biebrzy czy Dolinie Baryczy. Ich obecność to nie tylko piękne widowisko i dźwięk wiosny, ale też ważny element naszego dziedzictwa przyrodniczego.
Źródło: national-geographic.pl
- Gdzie żyje się najlepiej? Oto top 10 krajów w nowym rankingu. Dominuje Europa!
- Postaw miskę z solą na parapecie i zobacz, jak dzieje się magia. Mało kto zna ten trik
- Śmierć słonia uruchamia niezwykły proces. Przyroda długo odczuwa jego skutki
- Idealna roślina dla początkujących! Sprawdź, jak dbać o pieniążka, by rósł jak na drożdżach!


