Czym jest yerba mate?
Yerba mate przygotowuje się z liści ostrokrzewu paragwajskiego, wiecznie zielonego drzewa rosnącego wyłącznie w Ameryce Południowej. Napar ten posiada niezwykłe właściwości – działa przede wszystkim pobudzająco i orzeźwiająco. Zawdzięcza to kofeinie, teobrominie i teofilinie, które występują również w herbacie i kawie.
Główne kraje zajmujące się produkcją yerby to Argentyna, Paragwaj, Brazylia i Urugwaj. Stosują one różne metody fermentacji, suszenia, mielenia i magazynowania suszu. Jednak tym co je łączy jest symbolika i znaczenie dla tożsamości narodowej.
Początki historii yerba mate i jak trafiła do Polski
Historia yerba mate zaczyna się w czasach prekolumbijskich. Właśnie wtedy rozpoczęto uprawę ostrokrzewu i przygotowywanie naparów. Do rozpowszechnienia yerby na całym świecie przyczynili się jezuici, którzy w XVII wieku odkryli, że ulubioną używką plemienia Guarani były liście ostrokrzewu paragwajskiego. Docenili właściwości naparu i uznali go za dobrą alternatywę azjatyckiej herbaty. W XIX wieku kontynuowano dzieło jezuitów, dzięki czemu yerba mate stała się narodowym napojem Argentyny, Paragwaju, Brazylii i Urugwaju.
W Polsce yerba długo pozostawała towarem egzotycznym. Pierwszej próby sprowadzenia naparu na ziemie polskie podjęli się Teofil Rudzki i Edmund Saporski w 1882 roku. Jednak nagłe zainteresowanie kupców i klientów zauważyli Rosjanie, którzy zaczęli postrzegać yerbę jako zagrożenie dla herbaty, którą sprowadzano z Chin. W efekcie władze nałożyły wysokie cła na ostrokrzew paragwajski, przez co import stał się nieopłacalny. Yerba mate pojawiła się w Polsce dopiero w latach 90. XX wieku.
Yerba mate ważnym symbolem kultury Ameryki Południowej
Yerba mate to niezwykle ważny element kultury argentyńskiej, paragwajskiej, brazylijskiej i urugwajskiej. Napar spożywany jest tam od wieków przez ludzi o różnym wieku i pochodzących z różnych grup społecznych. Niezwykle popularny jest tam rytuał Ronda del Mate – polega on na wspólnym piciu yerba mate. To dobry sposób na delektowanie się smakiem oraz zacieśnianie więzi międzyludzkich.
Jak smakuje yerba mate?
Smak naparu zależy od wielu czynników – odmiany ostrokrzewu, kraju pochodzenia, sposobu parzenia i osobistych preferencji. Najbardziej klasyczny oraz łagodny smak ma yerba mate argentyńska. Zazwyczaj poleca się ją osobom, które dopiero zaczynają swoją przygodę z tym napojem. Z kolei paragwajska yerba wyróżnia się wędzonym, dymnym i gorzkim posmakiem. Napar można parzyć dłużej lub krócej, w różnych ilościach, sam lub z dodatkiem aromatów owocowych, dzięki czemu jest subtelniejszy i słodszy.
Wpływ yerba mate na zdrowie
Warto przypomnieć, że yerba mate jest źródłem dużej ilości kofeiny, dlatego stanowi doskonałą alternatywę dla herbaty i kawy. Wyniki różnorodnych badań, na przykład przeprowadzone przez argentyński Narodowy Instytut Yerba Mate, wskazują na:
- właściwości przeciwutleniające (antyoksydanty);
- poprawę odporności DNA na uszkodzenia;
- działania obniżające poziom cholesterolu;
- efektywne leczenie otyłości.
W badaniach zauważono również statystycznie zwiększone ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, gardła, przełyku i pęcherza moczowego. Jednak warunkiem takich zmian jest częsta konsumpcja gorącej lub bardzo gorącej yerba mate przygotowanej w tradycyjny sposób, połączona z nałogami takimi jak palenie tytoniu czy spożywanie alkoholu. Dlatego napar ten powinno się spożywać z umiarem, tak jak herbatę i kawę. Niższa temperatura, mniejsza ilość, jednorazowe przygotowanie zamiast wielokrotnego zalewania jednej porcji liści oraz wyeliminowanie nałogów to prosty sposób na bezpieczne picie yerba mate.
Jak tradycyjnie przygotować yerba mate?
Najważniejszym krokiem we właściwym przygotowaniu yerba mate jest odpowiednia temperatura wody. Wynosi ona maksymalnie 84 stopnie Celsjusza – w wyższej temperaturze susz traci smak i właściwości pobudzające. Ważnym elementem jest również naczynie. Yerba mate pije się z czarki zwanej tykwą, za pomocą słomki – bombilli.
Oto sposób przygotowywania yerba mate, krok po kroku:
- wsyp yerba mate do naczynia (ok. 1/4 objętości);
- obróć naczynie do góry dnem, zakrywając dłonią – dzięki temu nie dojdzie do zatkania bombilli;
- przechyl naczynie tak, by susz znalazł się po jednej stronie i włóż bombillę do pustej przestrzeni naczynia;
- zalej yerbę odrobiną wody (temperatura maks. – 84 °C), poczekaj chwilę aż yerba wchłonie wodę i dolej większą ilość wody.
Smacznego!
- Tę herbatę naukowcy uznali za najzdrowszą. Oto co robi z twoim organizmem!
- Przełomowe wieści dla miłośników kawy. Naukowcy przez 13 lat badali jej wpływ na organizm
- „Radioaktywność” na półkach. Dlaczego amerykańskie jedzenie nie zachowuje się jak jedzenie?
- To dzieje się z twoją wątrobą po wypiciu kawy. Naukowcy udowodnili
